Bütçe hakkı ve kesin hesap

Bütçe hakkı. Halkın temsilcilerinin, hangi verginin alınacağına ve kamu kaynağının nasıl harcanacağına karar verme yetkisidir. Anayasa'ya göre vergi kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır. Bütçe ve kesin hesap kanunlarını görüşüp kabul etmek de TBMM'nin görevidir.

Bütçe nasıl kabul edilir?

• Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini mali yılbaşından en az yetmiş beş gün önce TBMM'ye sunar.
• Teklif Bütçe Komisyonunda, ardından Genel Kurulda görüşülür ve mali yılbaşına kadar karara bağlanır.
• Milletvekilleri Genel Kurulda gider artırıcı veya gelir azaltıcı öneride bulunamaz.
• Bütçe zamanında çıkmazsa geçici bütçe kanunu çıkarılır. O da çıkmazsa önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranıyla artırılarak uygulanır.

Ödenek bir sınırdır. Bütçeyle verilen ödenek, harcanabilecek tutarın sınırını gösterir.

Kesin hesap. Yıl bitince bütçenin uygulama sonucu Meclise döner:

• Kesin hesap kanunu teklifi, mali yılın sonundan başlayarak en geç altı ay sonra Cumhurbaşkanınca sunulur.
• Sayıştay, genel uygunluk bildirimini bu tekliften sonra en geç yetmiş beş gün içinde Meclise sunar.
• Kesin hesap teklifi, yeni yılın bütçe teklifiyle birlikte görüşülür.

Senin hesabında. Bu araç 2026 bütçesindeki tutarları kullanır; yani yıl başında planlanan paylara dayanır. Yıl sonunda gerçekleşen harcamalar bu paylardan farklı olabilir.